Kaucja, standard karny i proces od nowa – bariery dla wierzyciela na Nevis

Kaucja ustalana przez sąd, standard dowodu jak w procesie karnym, ścisłe terminy i proces od zera na drugim końcu świata. Wierzyciel, który chce sięgnąć po majątek ukryty za Nevis LLC, musi pokonać kolejne bariery, zanim w ogóle dojdzie do charging order. W tym artykule przechodzimy krok po kroku drogę wierzyciela z polskim wyrokiem, rozbieramy sekcje 60(7), 61 i 62 ustawy, obalamy mit „kaucji EC$100,000” i pokazujemy, co musisz robić co roku, żeby ta ochrona w ogóle istniała.

Artykuł jest częścią serii o spółce na Nevis. Przegląd całego tematu znajdziesz w przewodniku Spółka Nevis LLC – ochrona majątku, koszty i podatki, a mechanizm samego charging order opisujemy w artykule Charging order na Nevis – dlaczego wierzyciel dostaje tak mało.

Bariera 1: zagraniczny wyrok nie zostanie wykonany (s. 60(7))

Zgodnie z s. 60(7) Nevis Limited Liability Company Ordinance, Cap. 7.04(N), High Court na Nevis nie wykona wyroku wydanego w obcej jurysdykcji w zakresie, w jakim ma on obciążyć, zająć, przenieść lub w jakikolwiek inny sposób dotknąć udziału członka. Polski wyrok, nawet prawomocny, nie przekłada się więc automatycznie na nic na Nevis.

Wierzyciel musi wystąpić do sądu na Nevis i przeprowadzić sprawę merytorycznie od nowa: według procedury Nevis, przez lokalnych prawników, z dowodami przedstawionymi na nowo. Podobna reguła dotyczy wyroków w sprawach o oszukańczy transfer: s. 61(11) mówi, że zagraniczny wyrok dotyczący środków z s. 61(1) nie zostanie uznany ani wykonany.

Dodatkowo s. 60(14) wyklucza zabezpieczenia: sąd na Nevis nie wyda, a zagranicznego nie uzna, żadnego zakazu czy zabezpieczenia (injunction, restraining order) przeciwko spółce w sprawie roszczenia wobec członka. Wierzyciel nie zamrozi więc spółki na czas procesu.

Bariera 2: kaucja ustalana przez sąd (s. 62)

S. 62(1) nakłada na każdego wierzyciela członka lub spółki obowiązek, zanim wniesie on postępowanie w celu wyegzekwowania wyroku przeciwko członkowi, spółce lub jej majątkowi w trybie s. 60: musi najpierw złożyć u Permanent Secretary w Ministry of Finance kaucję (bond) wystawioną przez instytucję finansową z Nevis, w kwocie ustalonej przez High Court, zabezpieczającą zapłatę wszystkich kosztów, które mogą obciążyć wierzyciela. Zgodnie z s. 62(2) sąd może kaucję w każdej chwili podwyższyć lub zmienić.

Praktyczny skutek jest jeden: zanim wierzyciel zobaczy salę sądową, musi zaangażować kapitał na Nevis i znaleźć lokalną instytucję finansową gotową wystawić gwarancję. Dla wierzyciela spekulacyjnego to pierwszy moment, w którym liczy, czy gra jest warta świeczki.

Bariera 3: standard dowodu jak w procesie karnym (s. 61(1))

Najczęstsza linia ataku wierzyciela brzmi: „dłużnik przeniósł majątek do spółki, żeby mnie oszukać”. W USA w sprawach o fraudulent transfer wystarcza zwykle tzw. przewaga dowodów (preponderance of the evidence), czyli wykazanie, że wersja wierzyciela jest bardziej prawdopodobna niż nie.

Na Nevis s. 61(1) wymaga, by wierzyciel udowodnił ponad wszelką rozsądną wątpliwość (beyond reasonable doubt), czyli według standardu karnego, i to łącznie dwie rzeczy:

1. że spółkę założono lub majątek do niej wniesiono z głównym zamiarem pokrzywdzenia tego konkretnego wierzyciela,
2. że w chwili założenia lub wniesienia ta czynność uczyniła członka niewypłacalnym albo pozbawiła go majątku, z którego roszczenie (gdyby było zasadne) mogło zostać zaspokojone.

Ciężar dowodu zamiaru spoczywa na wierzycielu (s. 61(9)(a)). Ustawa dodaje kilka reguł, które jeszcze bardziej utrudniają mu zadanie:

• s. 61(2) i (3): niewypłacalność ocenia się według wartości rynkowej majątku członka bezpośrednio po transferze, wliczając wartość udziału w spółce. Jeśli ta wartość przekraczała roszczenie wierzyciela, uznaje się, że transfer nie był dokonany z zamiarem pokrzywdzenia.
• s. 61(6): zamiaru nie przypisuje się członkowi tylko dlatego, że wniósł majątek w ciągu dwóch lat od powstania roszczenia, ani dlatego, że zachował uprawnienia członka lub managera.
• s. 61(1) i (7): nawet wygrana nie unieważnia transferu. Spółka odpowiada wyłącznie wobec tego wierzyciela i tylko do wartości przeniesionego majątku (lub uzyskanej za niego ceny), z wyłączeniem roszczeń wobec członków, managerów i pozostałego majątku spółki.
• s. 61(12): wierzyciel musi przedstawić wszystkie roszczenia z danego sporu i pozwać wszystkie zainteresowane strony w jednym postępowaniu, inaczej traci możliwość późniejszego dochodzenia ich.

Bariera 4: terminy (s. 61(4) i 61(5))

Kluczowa data to dzień powstania roszczenia (cause of action accruing), czyli według s. 61(9)(b) dzień czynności lub zaniechania, na którym wierzyciel opiera swoje roszczenie (przy czynnościach ciągłych: dzień pierwszej czynności). Sam wyrok nie tworzy nowego roszczenia (s. 61(9)(c)).

Uwaga na interpretację pierwszego wiersza tabeli: ochrona z s. 61(5) dotyczy roszczeń, które jeszcze nie powstały. Jeśli zdarzenie, z którego wynika roszczenie (np. wadliwie wykonana budowa), już miało miejsce, a pozew dopiero ma przyjść, roszczenie w rozumieniu ustawy już powstało.

Krok po kroku: wierzyciel z polskim wyrokiem

1. Wyrok w Polsce. Wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku dłużnika w Polsce. Udział w Nevis LLC jest poza zasięgiem polskiego komornika w tym sensie, że wyrok nie zostanie wykonany na Nevis.
2. Prawnik na Nevis. Wierzyciel musi zaangażować lokalnych prawników i przygotować sprawę od nowa.
3. Kaucja. Przed wszczęciem postępowania: kaucja od instytucji finansowej z Nevis, w kwocie ustalonej przez High Court (s. 62).
4. Proces merytoryczny na Nevis. Wierzyciel musi ponownie udowodnić swoje roszczenie wobec członka.
5. Ewentualny zarzut oszukańczego transferu. Standard karny, łączne przesłanki, terminy z s. 61(4) i 61(5).
6. Charging order. Jeśli wygra: prawo do wypłat, jeśli spółka je zrobi, nieodnawialne, wygasające po 3 latach (s. 60(15)).

Na każdym z tych etapów wierzyciel ponosi koszty, a ryzyko przegranej jest realne. Dlatego w praktyce większość wierzycieli, widząc tę ścieżkę, negocjuje albo odpuszcza. To jest prawdziwa wartość Nevis: nie „nietykalność”, tylko ekonomiczna nieopłacalność spekulacyjnego procesu.

Granice: kiedy bariery nie pomogą

Wszystkie te bariery działają na korzyść dłużnika, który założył i zasilił spółkę zawczasu. Wniesienie majątku po powstaniu roszczenia to:

• ryzyko skutecznego zarzutu na Nevis w ramach s. 61(4)(b),
• w Polsce: skarga pauliańska (art. 527 Kodeksu cywilnego), czyli możliwość uznania czynności za bezskuteczną wobec wierzyciela,
• w Polsce: ryzyko odpowiedzialności karnej za udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela (art. 300 Kodeksu karnego).

Przepisy polskie opisujemy tu ogólnie; ich zastosowanie zależy od okoliczności sprawy. Nevis to narzędzie planowania z wyprzedzeniem, a nie ucieczki przed istniejącym długiem. Nie pomagamy w ukrywaniu majątku przed istniejącymi wierzycielami.

Druga granica to położenie majątku. Nieruchomość czy rachunek w Polsce należące do Nevis LLC nadal podlegają polskim sądom. Ochrona jest najmocniejsza dla aktywów trzymanych w jurysdykcjach, które nie wykonają łatwo polskiego wyroku. Dlatego część klientów łączy Nevis z amerykańską spółką operacyjną, o czym piszemy w artykule Nevis LLC czy Wyoming LLC – którą wybrać i kiedy mieć obie.

Koszty i obowiązki: bez nich nie ma ochrony

Wszystkie opisane bariery istnieją tylko tak długo, jak długo istnieje spółka. A spółka na Nevis wymaga stałej opieki.

Do opłat urzędowych dochodzi wynagrodzenie registered agenta i obsługi prawnej. U nas Nevis LLC kosztuje 2 990 USD w pierwszym roku i tyle samo w kolejnych latach.

Registered agent i s. 73: najważniejszy obowiązek

Zgodnie z s. 12 spółka musi przez cały czas mieć registered agenta na Nevis, licencjonowanego przez Nevis Island Administration, z fizycznym biurem, które jest adresem siedziby spółki. S. 73 wyciąga z tego konsekwencje:

• brak registered agenta przez 60 dni = wykreślenie spółki z rejestru (s. 73(2)),
• nieopłacenie opłaty rocznej przez rok = wykreślenie z rejestru (s. 73(1)),
• przywrócenie jest możliwe w ciągu trzech lat po zapłaceniu opłaty i wszystkich zaległości (s. 73(4)).

Deklaracja CIT-101

Od 2020 r. praktycznie każda Nevis LLC i IBC, także holding i spółka uśpiona, składa coroczną uproszczoną deklarację CIT-101 do Inland Revenue Department. Podmioty, które mają rezydencję podatkową lub zakład na Nevis, składają pełną deklarację CIT-100. Termin podawany w źródłach to 15 kwietnia za poprzedni rok.

Najczęstsze błędy

• Wiara w stałą kaucję. Kto planuje strukturę w oparciu o „100 000 dolarów kaucji”, opiera się na uchylonym prawie. Kaucję ustala sąd.
• Zakładanie spółki w trakcie sporu. Terminy z s. 61(4) i polskie prawo działają wtedy przeciwko Tobie.
• Brak dokumentacji wypłacalności. Przy wnoszeniu majątku warto udokumentować, że po transferze nadal miałeś majątek przewyższający znane zobowiązania (s. 61(2) i (3)).
• Majątek spółki w Polsce. Bariery na Nevis nie chronią aktywów, do których polski sąd ma bezpośredni dostęp.
• Brak kontroli nad agentem i opłatami. 60 dni bez agenta wystarczy do wykreślenia.

Źródła

• Nevis Limited Liability Company Ordinance, Cap. 7.04(N), wydanie skonsolidowane wg stanu na 31.12.2020, s. 12, 60, 61, 62, 73: Law Commission of St Christopher and Nevis (PDF)
• Nevis FSRC, opłaty dla LLC: nevisfsrc.com
• CIT-101 – opis obowiązku (źródło wtórne): bbcincorp.com
• Alper Law, Nevis LLC vs Wyoming LLC: alperlaw.com

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Opisuje stan prawny Nevis według wydania skonsolidowanego ustawy na 31.12.2020 r. oraz opłaty FSRC według stanu na październik 2026 r. Zanim podejmiesz decyzję, skonsultuj swoją sytuację z doradcą.